Trong nhiều năm, chống ngập ở TP.HCM gắn với việc làm sao cho nước thoát đi càng nhanh càng tốt. Hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2021–2050, tầm nhìn 100 năm đề xuất đổi hẳn cách nghĩ: chấp nhận một mức ngập nhất định và quản lý rủi ro theo từng lưu vực.
159 điểm ngập và hệ thống thoát nước hiện có
Theo số liệu Sở Xây dựng cập nhật tháng 01/2026, toàn thành phố có 159 điểm ngập: 138 điểm do mưa, 10 điểm do triều và 11 điểm do mưa kết hợp triều; TP.HCM cũ 57 điểm, Thủ Đức cũ 19, Bình Dương cũ 52, Bà Rịa – Vũng Tàu cũ 31.
Riêng TP.HCM cũ có khoảng 1.734 km cống và 388 cửa xả. Quy hoạch thoát nước theo Quyết định 752/QĐ-TTg năm 2001 chỉ có hiệu lực đến 2020. Sụt lún 2–5 cm/năm còn làm mất độ chênh thủy lực, triệt tiêu khả năng tự chảy của hệ thống.
Triết lý mới: Thấm – Trữ – Thoát
Dự thảo xây dựng hệ bảo vệ nhiều tầng. Tầng đầu là ba hồ thượng nguồn Dầu Tiếng, Trị An và Phước Hòa, vận hành liên hồ để tránh xả lũ trùng đỉnh triều. Tiếp theo là hành lang sông: dự thảo đề xuất hạ thấp hoặc phá bỏ đê bao không còn phù hợp để bãi bồi thành “túi chứa lũ”.
Với mưa nội đô, chiến lược ba bước gồm: thấm qua gạch xốp, vườn mưa; trữ trong hồ điều tiết, thậm chí dùng sân vận động, quảng trường trũng làm “bể chứa lộ thiên”; cuối cùng mới thoát qua kênh rạch.
Năm vùng rủi ro với mức bảo vệ khác nhau
Thay vì bảo vệ đồng đều, dự thảo phân mức theo giá trị kinh tế – xã hội. “Chu kỳ 1/200 năm” nghĩa là công trình được thiết kế cho trận ngập trung bình khoảng 200 năm mới gặp một lần.
| Vùng | Phạm vi chính | Chu kỳ thiết kế |
|---|---|---|
| I – Trung tâm | Q.1, Q.3, Q.4 (cũ), một phần Thủ Đức, Thủ Dầu Một, Vũng Tàu | 1/150 – 1/200 năm |
| II – KCN, cảng | KCN Bình Dương, cảng Cái Mép – Thị Vải | 1/100 – 1/150 năm |
| III – Bán ngập | Nam Bình Chánh, Nhà Bè, Bắc Tân Uyên, Phú Giáo | 1/20 – 1/50 năm |
| IV – Cửa sông, ven biển | Cần Giờ, ven biển Vũng Tàu, Bà Rịa | 1/100 năm |
| V – Khu phát triển mới | Các khu đô thị mới, tái thiết | Tiêu chuẩn tích hợp, hướng tới đô thị bọt biển |
Quản lý theo lưu vực thủy lực
Thuyết minh chia thành phố thành 14 lưu vực thủy lực thay cho ranh giới hành chính; báo cáo tháng 9/2026 lại ghi 15 lưu vực chính. Mỗi lưu vực có giải pháp riêng: lưu vực đô thị trung tâm Sài Gòn dựa vào 13 cống kiểm soát triều thông minh và hồ điều tiết, còn Cần Giờ ưu tiên phục hồi rừng ngập mặn.
Công trình và chỉ tiêu cụ thể
Giai đoạn 2026–2030, dự thảo đặt mục tiêu giải quyết triệt để các điểm ngập và giảm 50% thiệt hại do ngập. Giai đoạn 2030–2050, 100% phân khu phát triển mới và 60% đô thị hiện hữu sau chỉnh trang phải tự giữ, thấm tối thiểu 40% lượng nước mưa tại chỗ; tối thiểu 30% diện tích vùng trũng tự nhiên ở Nam Bình Chánh, Nhà Bè, Cần Giờ được giữ lại để cắt lũ.
Công trình “xám” vẫn giữ vai trò lớn. Bản vẽ định hướng thể hiện khoảng 22 trạm bơm xây mới ở TP.HCM cũ, công suất 3–25 m³/s mỗi trạm, cùng chuỗi cống ngăn triều dọc sông. Cân bằng giữa hạ tầng xanh và các công trình này sẽ quyết định hiệu quả của triết lý mới.
Mặt bằng giá căn hộ khu Nam
Tại khu Nam, một phần địa bàn TP.HCM cũ nơi dự thảo bố trí trạm bơm, cống ngăn triều, giá căn hộ tham khảo hiện khoảng 41–54 triệu đồng/m²:
| Dự án | Vị trí | Giá trung bình (khoảng giá), triệu đồng/m² |
|---|---|---|
| Aurora Residences | Phường Phú Định (Phường 14, Quận 8 cũ) | 52 (50–55) |
| Phú Hoàng Anh | Xã Nhà Bè (Phước Kiển, Nhà Bè cũ) | 41 (37–46) |
| La Casa | Phường Phú Thuận (Phú Thuận, Quận 7 cũ) | 54 (53–57) |
Nội dung trên được tổng hợp từ hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2021–2050, tầm nhìn 100 năm; các chỉ tiêu có thể được điều chỉnh sau khi lấy ý kiến và thẩm định. Giá căn hộ là giá tham khảo cập nhật đến 01/09/2026, chỉ minh họa mặt bằng giá khu vực, không phải đánh giá về từng dự án hay khuyến nghị đầu tư.
Xem thêm dự án nổi bật: Happy One Elite · Celesta Gold · TT Genesis · Solina Vũng Tàu
